ervaringen
Onlangs waren we met ProcoliX aanwezig bij de eerste editie van de Nextcloud Enterprise Day in de Jaarbeurs Utrecht. Het event bracht IT-professionals, projectmanagers en bestuurders samen die actief onderzoeken hoe ze de controle over hun digitale infrastructuur kunnen herwinnen op een manier die onafhankelijk, transparant en toekomstbestendig is.
Foto via Nextcloud
Wat direct opviel, was de sterke opkomst en betrokkenheid van het publiek. De belangstelling voor digitale soevereiniteit is duidelijk geen niche meer. In Nederland groeit het momentum zichtbaar, met steeds meer concrete projecten binnen het onderwijs, de publieke sector en bij dienstverleners. Hoewel veel initiatieven zich nog in een vroege fase bevinden, is de richting helder: organisaties willen weg van afhankelijkheid en bouwen stap voor stap aan alternatieven die beter aansluiten bij hun waarden.
De opening werd gedaan door Frank Karlitschek, de CEO van Nextcloud. Karlitschek realiseerde zich al lang geleden dat het uit handen geven van data en de controle erover grote risico's met zich meebracht, en lanceerde in 2010 ownCloud, de voorloper van Nextcloud. Dat de problemen die hij voorzag niet denkbeeldig waren, is inmiddels glashelder. Hij benadrukte in zijn openingsspeech dat de beloften van Amerikaanse Big Tech niets betekenen: Amerikaanse wetgeving, met name FISA en de Cloud Act, verplicht Amerikaanse bedrijven al deze data te openbaren aan de Amerikaanse overheid als daarom wordt gevraagd. Of die data nou in Amerika staat, of in een datacenter in Nederland.
In een lightning talk van Jacco Brouwer en Erik Dolle werd duidelijk hoe gemeenten toewerken naar een autonome digitale werkomgeving. Vanuit de Vereniging van Nederlandse Gemeenten wordt samen met overheids- en marktpartijen ingezet op meer digitale soevereiniteit, met pilots waarin Nextcloud een centrale rol speelt. Gemeenten zoals Ede verkennen hiermee hoe ze grip houden op data, kosten en samenwerking, terwijl ze gezamenlijk bouwen aan een schaalbaar en onafhankelijk IT-ecosysteem zonder telkens opnieuw het wiel uit te vinden.
Na de lunch werd de groep verdeeld in drie breakout-sessies. In een van die sessies lieten Sam Ditmeijer en Rik Dekker van SURF zien hoe Nextcloud in de praktijk wordt ingezet als platform. Ze namen ons mee van idee naar concrete toepassing en toonden hoe organisaties zelf kunnen bouwen op een open basis.
Hierbij werd duidelijk dat Nextcloud zich continu doorontwikkelt als een modulair, opensourceframework voor intranetten. SURF breidt dit uit met eigen apps, zoals MetaVlogs en IntraVlogs, waarin functies als nieuws, kennisdeling en onboarding samenkomen.
Door gebruik van open standaarden zoals WebDAV en koppelingen met bestaande tools blijft het platform goed integreerbaar. Tegelijkertijd zorgen uitbreidingen zoals templates, metadata en realtime samenwerking ervoor dat Nextcloud zich ontwikkelt tot een flexibel en soeverein digitaal werkplatform.
Wat deze dag vooral duidelijk maakte, is dat digitale soevereiniteit in Nederland niet langer een abstract begrip is, maar steeds concreter wordt in praktijkprojecten. Tegelijkertijd is ook duidelijk dat de ontwikkeling nog volop gaande is: samenwerking, kennisdeling en doorontwikkeling blijven essentieel.